Trò chơi vận động trong lớp học: chơi bằng camera của máy tính
Trò chơi vận động, khởi động đầu giờ mà vẫn là ôn bài: học sinh trả lời bằng động tác hoặc tay giơ trên không, webcam laptop nhìn thấy. Không cần cài, miễn phí.
Trò chơi vận động trong lớp là vài phút học sinh đứng dậy, cử động, rồi quay lại bài học với cái đầu tỉnh táo hơn. Cách quen thuộc là mở một video nhảy theo: cả lớp nhảy ba phút rồi ngồi xuống. Cách đó vẫn có ích, nhưng học sinh không phải trả lời gì, và nó không liên quan đến bài bạn đang dạy.
Oly biến phần khởi động thành một trò chơi ôn bài. Hai học sinh đứng trước màn hình lớn và trả lời bằng cơ thể: giữ đúng động tác của đáp án, hoặc chạm, kéo thẻ bằng tay giơ trên không. Webcam của chiếc máy tính đang chạy màn hình nhìn thấy các em. Cả lớp chơi theo đội, cổ vũ và làm động tác theo. Bạn chỉ cần một laptop hoặc webcam USB, máy chiếu hoặc TV, và điện thoại làm điều khiển.
Vì sao nên cho lớp vận động giữa giờ
Giáo viên nào cũng biết: ngồi yên hai mươi phút là lớp bắt đầu lao xao, và vài phút cử động giúp các em tập trung trở lại. Vận động cũng rất hợp với giờ tiếng Anh. Phương pháp TPR (học qua phản xạ toàn thân) từ lâu đã dùng hành động để trẻ nhớ từ, và những câu lệnh như "hands up", "arms out" học thuộc nhanh nhất khi được làm thật.
Điều camera thêm vào là lý do để suy nghĩ trong lúc vận động. Động tác chỉ được tính khi đó là động tác của đáp án đúng, nên học sinh phải đọc, nghe hoặc tính trước đã. Phần khởi động vẫn ngắn, mà vẫn là bài học.
Bạn cần những gì
- Máy tính có camera hướng về phía lớp. Webcam có sẵn của laptop là đủ, hoặc một webcam USB đặt trên màn hình.
- Một màn hình lớn: máy chiếu, TV hoặc màn hình tương tác. Không cần cảm ứng.
- Một khoảng trống trước màn hình: khoảng 1–3 m cho các trò chơi bằng tay, 2–3 m cho Làm theo lệnh.
- Trình duyệt mới trên một máy tính không quá cũ. Có card đồ họa thì mượt hơn; máy cũ vẫn chạy được, chỉ chậm hơn một chút.
- Không phải cài gì. Phần nhận diện tải trong trình duyệt khi bạn bật camera, và trình duyệt hỏi quyền một lần.
Học sinh không cần thiết bị nào. Điện thoại của bạn là điều khiển, và cũng có thể không cần.
Sáu trò chơi dùng camera
Mục camera có trong sáu trò chơi. Với Làm theo lệnh, camera bật sẵn; với năm trò còn lại, camera tắt cho đến khi bạn bật lên.
| Trò chơi | Học sinh chơi bằng camera thế nào | Dùng với |
|---|---|---|
| Làm theo lệnh | Cả cơ thể: giữ động tác của đáp án đúng (giơ hai tay, giơ một tay, dang tay, tay lên đầu, chắp tay) | Mọi bộ câu hỏi |
| Đua chạm | Giữ yên tay trên thẻ đúng để chạm | Mọi bộ câu hỏi |
| Đua xếp câu | Giữ yên tay trên từng từ để xếp thành câu | Bộ tiếng Anh |
| Ghép đôi | Nắm tay để nhặt thẻ, mở tay để thả vào ô đúng | Mọi bộ câu hỏi |
| Tìm từ | Nắm tay rồi quét qua từ bị giấu để khoanh lại | Bộ tiếng Anh |
| Vẽ đoán từ | Chỉ một ngón tay để vẽ; cả đội đoán từ | Mọi bộ câu hỏi |
Trong năm trò đua, hai học sinh chơi cùng lúc, mỗi em một nửa màn hình, cho hai đội khác nhau. Mỗi bàn tay là một con trỏ riêng, nên hai em không bao giờ vướng nhau.
Cách bật camera
- Chuẩn bị bộ câu hỏi. Mở một bộ trong thư viện, hoặc tạo mới từ ảnh chụp trang sách, danh sách từ, một chủ đề hay câu hỏi của bạn.
- Chọn một trò chơi có camera ở trang Sẵn sàng chơi và chia đội.
- Bật mục "Camera" trong phần cài đặt ("Chơi bằng tay giơ trên không" hoặc "Trả lời bằng động tác"). Bạn cũng đổi được ở phòng chờ, hoặc bằng nút ⚙︎ trong lúc chơi.
- Đặt camera ngang tầm ngực, hướng về phía lớp, có ánh sáng chiếu vào mặt học sinh chứ không phải cửa sổ sáng sau lưng các em.
- Bắt đầu. Trình duyệt hỏi quyền camera một lần. Ô camera nhỏ ở góc cho học sinh thấy mình đang được theo dõi; bạn có thể ẩn nó.
- Gọi hai bạn lên chơi. Với trò chơi bằng tay, các em đứng cách màn hình 1–3 m; với Làm theo lệnh, cách camera 2–3 m, đứng cạnh nhau, camera thấy từ thắt lưng trở lên. Cả lớp làm thử các động tác một lần trước câu đầu tiên.
Gợi ý theo lứa tuổi và môn học
- Tiếng Anh tiểu học, từ vựng (Pre-A1, A1): bộ câu hỏi nghe trong Làm theo lệnh. Oly đọc "kangaroo", học sinh tìm hình và làm động tác của thẻ đó.
- TPR và câu lệnh trong lớp: năm động tác chính là tiếng Anh lớp học. Cả lớp đọc to tên động tác khi hai bạn đang làm.
- Học sinh lớn hơn, A2 và B1: Đua xếp câu bằng tay giơ trên không để luyện trật tự từ, Tìm từ để luyện chính tả, Ghép đôi để nối từ với nghĩa.
- Bảng cửu chương, tính nhẩm: "7 × 8" trong Làm theo lệnh hoặc Đua chạm, bốn đáp án, mỗi đáp án một động tác hoặc một thẻ.
- Khoa học, lịch sử và địa lý: câu hỏi trắc nghiệm và đúng/sai chơi được trong Làm theo lệnh, Đua chạm và Ghép đôi, bằng tiếng Việt.
- Cuối buổi: Vẽ đoán từ bằng một ngón tay trên không. Nhẹ nhàng, vui: một bạn vẽ, cả đội đoán.
Giữ an toàn và trật tự
- Dọn chỗ trống. Dời cặp sách và ghế khỏi khu vực trước màn hình trước câu đầu tiên.
- Chỉ người chơi đứng trong khung hình. Camera theo bạn đứng gần nó nhất ở mỗi nửa; cả lớp ngồi hoặc đứng tại chỗ làm động tác theo.
- Đổi người chơi mỗi câu để ai cũng có lượt. Có từ ba đội trở lên thì mỗi câu hai đội đối đầu, lần lượt.
- Giữ ngắn. Năm đến mười phút là vừa cho một lần khởi động. Mười hai câu là đủ.
- Cho lớp dịu lại. Chuyển hiệu ứng sang nhẹ nhàng, và kết thúc bằng một động tác chậm như chắp tay trước khi quay lại bài.
- Hôm nay không có camera? Trò nào cũng có thể thành trò chơi vận động: bạn trả lời đi lên bảng, hoặc cả đội đứng dậy để trả lời. Trên màn hình cảm ứng, học sinh chạm thẳng vào thẻ.
Quyền riêng tư
Hình ảnh từ camera được đọc ngay trong trình duyệt, trên máy tính của bạn, để tìm vị trí bàn tay hoặc cơ thể, rồi bị bỏ đi. Không có hình ảnh, video hay dữ liệu cơ thể nào được gửi cho Oly hay bất kỳ ai, được lưu lại hoặc dùng để nhận ra ai. Camera tắt cho đến khi bạn bật, và đóng trò chơi là camera tắt. Xem thêm trong chính sách quyền riêng tư.
Câu hỏi thường gặp
Các trò chơi vận động này có miễn phí không?
Có. Cả sáu trò chơi dùng camera đều có trong gói miễn phí, với mọi bộ trong thư viện và câu hỏi bạn tự gõ, tối đa 4 đội. Gói miễn phí còn có 10 bộ câu hỏi AI mỗi tháng. Oly Pro cho tối đa 8 đội và nhiều bộ AI hơn.
Cần loại camera nào?
Webcam của chiếc máy tính đang chạy màn hình lớn: camera có sẵn của laptop hoặc bất kỳ webcam USB nào hướng về phía lớp. Không cần camera cảm biến chuyển động hay thiết bị gì thêm.
Có chơi được trên máy chiếu hoặc TV không?
Được. Camera sinh ra chính là cho trường hợp này: trên máy chiếu hoặc TV không cảm ứng, học sinh chơi bằng tay giơ trên không hoặc bằng cả cơ thể.
Camera có an toàn cho quyền riêng tư của học sinh không?
Có. Không có gì rời khỏi máy tính của bạn. Hình ảnh được đọc trong trình duyệt rồi bỏ đi; không tải lên, không lưu lại, không dùng để nhận diện ai.
Bao nhiêu học sinh chơi được?
Cả lớp chơi theo 2–4 đội (tối đa 8 với Pro). Mỗi lúc có hai học sinh đứng trước camera, mỗi em cho một đội, và đổi người sau mỗi câu.
Không có camera thì chơi được không?
Được. Tắt camera trong phần cài đặt. Trên màn hình cảm ứng, học sinh chạm vào thẻ; trên máy chiếu, bạn bấm đội nhanh hơn trên điện thoại.
Hợp với lứa tuổi nào?
Làm theo lệnh và Đua chạm với hình ảnh chơi được từ khoảng 5 tuổi. Tìm từ, Đua xếp câu và các bộ câu hỏi môn học hợp với học sinh tiểu học lớp lớn và THCS.
Muốn thêm cách chơi trên một màn hình, xem trò chơi tiếng Anh trên máy chiếu, trò chơi cho bảng tương tác và trò chơi lớp học không cần thiết bị.