Trò chơi ôn tập Toán và Khoa học cho cả lớp trên một màn hình

Trò chơi ôn tập không chỉ dành cho từ vựng. Một bài luyện bảng cửu chương, một bài về ba thể của chất hay các hành tinh trong Hệ Mặt Trời đều có thể thành một trò chơi theo đội trên máy chiếu, sôi nổi không kém tiết tiếng Anh, và học sinh không cần thiết bị.

Oly ra đời như một công cụ cho giáo viên tiếng Anh, nhưng còn có chế độ đố vui các môn học cho Toán, Khoa học, Lịch sử và Địa lý, Tiếng Việt và mọi môn khác. Bài này hướng dẫn cách tạo trò chơi ôn tập Toán hoặc Khoa học, cách viết câu hỏi hợp với một màn hình chung, và game nào hợp với kiểu ôn tập nào.

Ba dạng câu hỏi

Một bộ câu hỏi các môn học trong Oly có ba dạng câu hỏi:

Bạn thấy đáp án trên điện thoại trước cả lớp, nên có thể kiểm tra một câu trả lời mở rồi bấm Đúng hoặc Sai mà không để lộ gì.

Ba cách tạo bộ câu hỏi

1. Dán câu hỏi của riêng bạn

Cách nhanh nhất nếu bạn đã có câu hỏi từ một phiếu bài tập hay đề kiểm tra năm trước. Chọn môn (Toán, Khoa học, Lịch sử & Địa lý, Tiếng Việt hoặc Môn khác) và dán mỗi câu một dòng:

• 7 × 8 | 56 | 54, 63, 48
• 1/2 + 1/4 | 3/4 | 2/6, 1/8, 2/4
• Ở mực nước biển, nước sôi ở 100 °C | đúng
• Mặt Trời là một hành tinh | sai
• Cây cần gì để tự tạo ra chất dinh dưỡng? | Ánh sáng mặt trời | Cát, Muối, Tuyết
• Vì sao ta thấy tia chớp trước khi nghe tiếng sấm? | Ánh sáng truyền nhanh hơn âm thanh

Dạng câu là câu hỏi | đáp án | sai, sai, sai. Dòng nào có đáp án là đúng hoặc sai sẽ thành câu hỏi đúng/sai. Một đáp án ngắn không kèm đáp án sai sẽ thành câu trắc nghiệm, với các đáp án khác trong bộ làm phương án sai; một đáp án dài không kèm đáp án sai sẽ thành câu hỏi mở. Các hàng sao chép từ Excel hay Google Sheets cũng dùng được, và cả câu hỏi theo dạng "1. Câu hỏi / A) B) C) / Đáp án: B" mà ChatGPT hay viết.

Câu hỏi bạn tự viết không dùng đến AI, nên không bị tính vào 10 bộ AI mỗi tháng của gói miễn phí.

2. Chụp trang sách hoặc gõ một chủ đề

Chụp trang sách giáo khoa bạn đang ôn, hoặc gõ một chủ đề như "phân số" hay "vòng tuần hoàn của nước", và Oly viết một bộ gồm câu trắc nghiệm, đúng/sai và câu hỏi mở bằng ngôn ngữ của lớp bạn. Bạn kiểm tra và sửa được mọi câu trước khi chơi. Thử với một đường link điền sẵn biểu mẫu: Toán, lớp 3.

3. Bắt đầu từ thư viện

Thư viện có các bộ câu hỏi soạn sẵn theo môn và khối lớp, mỗi bộ có cả bản tiếng Anh và tiếng Việt. Vài bộ cho mùa ôn thi:

• Toán: Bảng nhân 2, 5 và 10, Phân số, Số thập phân, Phương trình bậc nhất
• Khoa học: Thực vật, Chất rắn, chất lỏng và chất khí, Hệ Mặt Trời, Điện học

Mở một bộ, bấm Chơi ngay, hoặc Sao chép để sửa cho khớp với bài kiểm tra của bạn.

Game nào cho kiểu ôn tập nào

21 trong 27 game của Oly chơi được với mọi môn (sáu game còn lại dành riêng cho luyện tiếng Anh). Tất cả đều chơi cùng một bộ câu hỏi, nên hãy chọn theo điều bạn muốn ở buổi ôn tập.

Toán: Rung chuông và Bingo đồng đội

Đáp án môn Toán ngắn và chính xác, nên rất hợp với bảng con. Trong Rung chuông, mọi đội cùng lúc giải từng bài và giơ bảng; bạn thấy ngay đội nào làm được. Bingo đồng đội cũng rất hợp: các thẻ chứa những đáp án như 56, 3/4 hay 12, và câu hỏi nào cũng có thể đóng dấu lên thẻ của bất kỳ đội nào.

Với tính nhẩm, đặt đồng hồ 10 hoặc 20 giây mỗi câu. Với bài toán nhiều bước, để 60 giây hoặc tắt đồng hồ.

Khoa học: câu đúng/sai và câu hỏi mở

Các bài Khoa học có rất nhiều quan niệm sai, và câu hỏi đúng/sai làm chúng lộ ra: "Vật nặng hơn bao giờ cũng rơi nhanh hơn", "Cây lấy thức ăn từ đất". Trộn những câu đó với vài câu hỏi mở "vì sao". Trong Giành ô hay Ô thử thách, cả đội trả lời miệng, và bạn quyết định lời giải thích đã đủ tốt chưa. Hỏi các đội khác "Các em có đồng ý không?" trước khi bấm.

Để buổi ôn tập thật hiệu quả

• Câu nhân 2 hoặc nhân 3. Trong trình soạn câu hỏi, bấm vào điểm của một câu quan trọng để đặt ×2 hoặc ×3. Màn hình lớn hiện nhãn, và điểm giành được sẽ được nhân lên. Dùng cho hai ba nội dung chắc chắn có trong bài kiểm tra.
• Giành quyền trả lời. Bật tùy chọn này, và sau một câu trả lời sai, đội khác có thể trả lời cùng câu đó. Đội nào cũng có lý do để tự giải mọi bài.
• Luân phiên người trả lời. Dán danh sách lớp ở trang Sẵn sàng chơi, và Oly gọi tên một học sinh mỗi câu. Bạn cùng đội được thì thầm giúp.
• Ôn lại các câu sai. Cuối game, màn hình tổng kết liệt kê các câu cả lớp còn sai, và nút ôn tập tạo một game mới chỉ từ những câu đó, chơi ngay hoặc vào tiết sau.

Xem thêm cách tổ chức ôn tập trong bài trò chơi ôn tập trước bài kiểm tra.

Ngôn ngữ của lớp

Bộ câu hỏi các môn học chơi bằng ngôn ngữ của lớp. Bạn chọn ngôn ngữ khi tạo bộ: câu hỏi và chữ trên màn hình lớn ("Đội 2, đến lượt em!", "Hết giờ!") hiện bằng ngôn ngữ đó, nên một lớp Khoa học dạy bằng tiếng Việt hay tiếng Tây Ban Nha sẽ chơi bằng tiếng Việt hay tiếng Tây Ban Nha. Các màn hình của riêng bạn vẫn giữ ngôn ngữ bạn đã chọn cho Oly.

Ôn tập Toán hoặc Khoa học trong 20 phút

1. Khởi động, 3 phút. Ba câu đúng/sai, giơ ngón cái lên hoặc xuống, không tính điểm.
2. Game chính, 12 phút. Rung chuông hoặc Giành ô với 12 đến 15 câu, đồng hồ 20 đến 30 giây và bật giành quyền trả lời.
3. Cơ hội thứ hai, 5 phút. Ôn lại các câu sai bằng một game khác, như Bingo đồng đội.

Học sinh không cần thiết bị, không phải cài đặt gì, và cả lớp trả lời mọi câu hỏi. Xem thêm trò chơi lớp học không cần thiết bị cho học sinh hoặc trò chơi ôn tập kiểu Jeopardy (tiếng Anh).