Cách chia đội trong lớp nhanh và công bằng

Giáo viên nào cũng từng mất mười phút của tiết học chỉ để chia đội. Học sinh dạt về phía bạn thân, hai bạn giỏi nhất về chung một đội, có em "lúc nào cũng ở đội thua", và đến khi mọi người ngồi xuống thì chuông cũng sắp reo. Đội tốt không cần hoàn hảo. Đội tốt cần chia nhanh, tương đối cân bằng và công bằng với từng học sinh trong đội.

Dưới đây là những cách hiệu quả, từ phiên bản 30 giây đến phiên bản có chuẩn bị trước, cùng cách chia lượt nói khi đã có đội.

Nguyên tắc số một: chia đội trong vòng một phút

Càng kéo dài, càng nhiều ồn ào và mặc cả. Hãy chọn một cách hợp với tiết học và giữ nguyên cách đó.

• Theo dãy hoặc theo bàn. Nhanh nhất, không có cách nào bằng. "Dãy này là Đội 1, dãy này là Đội 2." Không ai phải di chuyển, và bạn bắt đầu được ngay. Ở lớp 40 học sinh ngồi bàn cố định, đây thường là lựa chọn hợp lý duy nhất.
• Đếm số. Đi một vòng lớp: "1, 2, 3, 4, 1, 2…". Bạn thân ngồi cạnh nhau sẽ về các đội khác nhau, và đó là một nửa mục đích. Sau đó học sinh đổi chỗ, hoặc ngồi yên và nhớ số của mình.
• Chia sẵn từ trước. Chia đội trước giờ học, viết lên bảng hoặc lên slide, và giữ trong một tuần hoặc một bài. Bạn mất năm phút ở nhà và tiết kiệm năm phút mỗi tiết.
• Giữ đội một thời gian. Đổi đội mỗi tiết nghe có vẻ công bằng nhưng tốn thời gian. Giữ đội hai, ba tuần sẽ tạo tinh thần đồng đội và giúp bạn giải quyết vấn đề một lần là xong.

Dù chọn cách nào, hãy nói một lần, rõ ràng, rồi bắt đầu trò chơi. Đội nào đã bắt đầu chơi thì thôi mặc cả.

Trộn đều trình độ mà không lộ liễu

Đội cân bằng thì trò chơi hay hơn: tỉ số sát nút giữ mọi đội cố gắng đến câu cuối. Nhưng học sinh nhận ra ngay khi bạn "chia đều" các bạn giỏi, và không ai thích mình là người bị "chia".

Vài cách cân bằng kín đáo:

• Dựa vào ghi chép của bạn. Xếp hạng lớp một cách tương đối (chỉ mình bạn biết), rồi chia tên như chia bài: người thứ nhất vào Đội 1, người thứ hai vào Đội 2, cứ thế, rồi chia ngược lại. Không ai thấy bảng xếp hạng.
• Chỉ sửa chỗ quá lệch. Nếu chia theo dãy khiến bốn bạn giỏi nhất về chung một đội, hãy đổi một hai bạn. Bạn không cần chia thật đều, chỉ cần không có đội nào lần nào cũng thắng.
• Để trò chơi cân bằng phần còn lại. Những trò có chút may rủi giữ cho đội yếu luôn có hy vọng. Trong Đua xe giấy, xe ở cuối đi hai bước thay vì một, còn trong Giành ô, một ngôi sao hay một ô nam châm có thể đổi điểm số chỉ trong một lượt. Việc chuẩn bị của bạn không phải gánh hết.

Với một lớp rất chênh lệch, hoặc lớp lần nào cũng cãi nhau về chuyện chia đội, hãy thử một trò không có đội thua: trong Nước dâng, mọi đội cùng xây một tòa tháp trước mặt biển đang dâng, và cả lớp cùng thắng hoặc cùng thua.

Luân phiên người trả lời

Chỉ cân bằng đội thôi thì chưa đủ. Trong mỗi đội, một bạn tự tin vẫn có thể trả lời mọi câu trong khi các bạn khác ngồi xem. Cách khắc phục rất đơn giản: cả đội cùng nghĩ, nhưng một học sinh được gọi tên sẽ nói đáp án, và người đó đổi sau mỗi lượt.

Bạn làm được điều này mà không cần công cụ nào. Đánh số học sinh trong mỗi đội (từ 1 đến 5), rồi gọi "Các bạn số 3!" cho câu hỏi tiếp theo. Bạn cùng đội được giúp, nhưng chỉ bạn số 3 trả lời. Những em không bao giờ giơ tay sẽ trả lời khi đến lượt mình và cả đội đang thì thầm đáp án vào tai.

Danh sách lớp trong Oly

Nếu bạn chơi bằng Oly, trang Sẵn sàng chơi có một mục tên là Gọi tên học sinh. Dán danh sách lớp vào, mỗi dòng một tên. Khi trò chơi bắt đầu, Oly xáo trộn các tên vào các đội, và mỗi thẻ câu hỏi gọi tên học sinh trả lời cho đội đó, ví dụ "Team 2: Mia, your turn!". Mỗi đội lần lượt đi hết các thành viên của mình, nên ai cũng có một lượt trước khi có người được lượt thứ hai.

Vài lưu ý thực tế:

• Việc chia là ngẫu nhiên, và Oly không in danh sách đầy đủ của các đội trước khi chơi: mỗi tên hiện lên thẻ khi đến lượt em đó. Cách này hợp nhất khi học sinh trả lời ngay tại chỗ ngồi và đội chỉ đơn giản là màu trên màn hình, rất hợp với lớp đông ngồi bàn cố định. Nếu đội là các bàn do bạn tự chia, hãy đánh số học sinh.
• Cách này dùng được trong các trò lần lượt từng đội (phần lớn trong 27 trò). Trong các trò thi nhanh, như Nghe và chạm, học sinh nào cũng có thể chạy lên bảng, nên bạn tự chọn người chạy.
• Danh sách nằm trên thiết bị của bạn. Nó được lưu trong trình duyệt cho lần sau và không bao giờ gửi lên máy chủ của Oly, kể cả khi bạn đã đăng nhập.

Để các đội tự đặt tên (thật nhanh)

Tên đội là chuyện nhỏ nhưng quan trọng với học sinh. Một đội tên "Những chú gấu trúc" sẽ hăng hái hơn "Đội 3". Nhưng đặt tên cũng có thể mất mười phút và kết thúc bằng một cuộc cãi vã.

• Giới hạn thời gian. "Các em có một phút để thống nhất tên. Không có tên thì là Đội 3." Gần như lần nào cũng hiệu quả.
• Cho một chủ đề. Con vật, hành tinh, món ăn, từ vựng trong bài hôm nay. Chủ đề giúp chọn nhanh hơn và tránh những cái tên bạn không muốn thấy trên màn hình lớn.
• Dùng màu. Học sinh nhỏ thường rất vui khi là "đội đỏ" và "đội xanh". Trong Oly, mỗi đội đã có màu riêng, và tên mặc định đơn giản là Đội 1, Đội 2, cứ thế.

Trong Oly, bạn gõ tên đội trên trang Sẵn sàng chơi hoặc ở phòng chờ, và có thể đổi trong lúc chơi bằng nút ⚙︎ nếu giữa chừng một đội nghĩ ra tên hay hơn.

Bao nhiêu đội là vừa?

• 2 đội tạo thế đối đầu mạnh, nhưng lớp đông nghĩa là mỗi đội 15 hay 20 học sinh, và phần lớn các em phải chờ. Hợp với một màn đối đầu ngắn như Kéo co.
• 3 đến 4 đội là vừa nhất với phần lớn các lớp 20 đến 30 học sinh: đủ nhỏ để bàn bạc, đủ ít để lượt chơi quay vòng nhanh.
• 5 đến 8 đội hợp với lớp đông, để mỗi đội chỉ năm, sáu học sinh. Khi có nhiều đội, lượt chơi quay vòng chậm, nên hãy chọn trò mà đội nào cũng chơi mọi câu, như Bingo đồng đội hoặc Rung chuông.

Gói miễn phí của Oly chơi với 2 đến 4 đội; Oly Pro cho tối đa 8 đội.

Một nề nếp chia đội bạn dùng được ngay ngày mai

1. Chia đội theo dãy, hoặc giữ các đội của tuần trước. Dưới một phút.
2. Một phút để đặt tên đội (tuỳ chọn).
3. Học sinh trong mỗi đội tự đánh số, hoặc bạn dán danh sách lớp.
4. Giải thích luật một lần: "Các em được giúp nhau, nhưng chỉ bạn được gọi tên mới trả lời."
5. Chơi 10 đến 15 phút.
6. Giữ nguyên đội cho trò chơi sau.

Muốn xem các nề nếp còn lại (giữ trật tự, khen thưởng, ôn tập)? Hãy bắt đầu từ bài hướng dẫn về trò chơi quản lý lớp học. Muốn thử ngay, hãy chọn một game bất kỳ trong thư viện và chơi với lớp tiếp theo của bạn.